Dönem Sonu Muhasebe İşlemleri Nasıl Yapılır? Muhasebe Kaydı

Dönem sonu muhasebe hesapları ve kapanış kayıtları, işletmelerin mali dönemdeki tüm faaliyetlerini kesinleştirmesine ek olarak finansal tablolarını doğru şekilde hazırlaması adına kritik önem taşıyor. Bu işlemler sayesinde gelir ile gider hesapları kapatılır, dönem kârı veya zararı belirlenir. Bu sayede bilanço ile uyum sağlanır. Dolayısıyla bu yazı da dönem sonu muhasebe kayıtlarının nasıl tutulması gerektiğine dair öneriler üzerine.

İçindekiler

Dönem Sonu Muhasebe Hesaplarının Kapatılması

Muhasebe sisteminde gelir – gider hesapları dönem boyunca faaliyetleri kaydetmek için kullanılır. Ancak yıl sonunda bu hesapların kapatılması gerekir. Böylece işletmenin dönem kârı veya zararı ortaya çıkar.

Gelir Hesaplarının Kapatılması

Gelir hesapları (600–699), 690 Dönem Kârı/Zararı Hesabına aktarılır. Örneğin, 601 Yurtiçi Satışlar → 690 Dönem Kârı/Zararı

Gider Hesaplarının Yansıtma Kayıtlarının Kapatılması

7’li hesaplar, dönem sonunda 6’lı hesaplara yansıtılır. Son aşamada ise 6’lı hesaplar, 690 Dönem Kârı/Zararı Hesabına aktarılır:

710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri → 620 Satılan Mamul İmal Maliyeti
720 Direkt İşgücü Giderleri → 620 Satılan Mamul İmal Maliyeti
730 Genel Üretim Giderleri → 620 Satılan Mamul İmal Maliyeti
740 Hizmet Üretim Maliyeti → 621 Satılan Hizmet Maliyeti
750 Ar-Ge Giderleri → 630 Faaliyet Giderleri
760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri → 631 Pazarlama Giderleri
770 Genel Yönetim Giderleri → 632 Genel Yönetim Giderleri

Dönem Kâr veya Zararının Hesaplanması

Gelir – giderlerin netleştirilmesiyle dönem sonucu ortaya çıkar:

Kâr oluşursa 591 Dönem Net Kârı, zarar oluşursa 692 Dönem Net Zararı hesabına aktarılır.
Bu hesaplar bilançoda öz kaynaklar altında yer alır.

Gelir Tablosu - Bilanço ile Uyum

7’li hesaplardan 6’ya yansıtma işlemleri, gelir tablosunun doğru düzenlenmesini sağlar. Bilanço raporları, kapanış fişleriyle karşılaştırılarak kontrol edilmelidir. 690 hesabın kalan bakiyesi, bilançodaki “Dönem Net Kârı/Zararı” ile uyumlu olmalıdır.

Yasal Dayanak

Kapanış kayıtları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) çerçevesinde yapılması zorunlu işlemlerdir. Ayrıca bağımsız denetime tabi şirketlerde bu süreçler uluslararası muhasebe standartlarına uygunluk açısından da kontrol edilir.

Uygulama Örneği

Örneğin, ABC Şirketi 2023’te 10 milyon TL satış geliri, 7 milyon TL gider kaydetmiş olsun. Dönem sonunda 3 milyon TL net kâr, doğru kapanış kayıtlarıyla 591 Dönem Net Kârı hesabına aktarılır ve bilançoya yansır.

Sonuç olarak;

Dönem sonu muhasebe işlemleri ve kapanış kayıtları, mali tabloların hem doğruluğu hem de yasal uyumu için kritik bir süreçtir. Gelir tablosu ve bilanço ile tam uyum sağlanması, işletmenin mali gücünü şeffaf şekilde ortaya koyar.