İşçilerin kullanmadığı yıllık izinler, işçi işten ayrıldığında bir ödeme yükümlülüğü olarak işverenin karşısına çıkar. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 59. maddesi, bu durumu çalışan için bir hak olarak düzenlemiştir. Ancak bu durum, kamu çalışanlarını kapsamaz. Çünkü kamu işçileri kullanılmayan izin haklarını bir sonraki yıla devredemezler. Özel sektör çalışanları için ise kullanılmayan yıllık izin ücreti, çalışanın günlük brüt maaşı ile izin kullanmadığı gün sayısının çarpılmasıyla hesaplanır. Peki, iş kanununa göre, işçinin kullanmadığı izinlerle ilgili süreç nasıl ilerliyor, gelin daha yakından bakalım.
İşveren, gerekli şartları sağlayan işçilere ödeme yapmakla yükümlüdür. Çalışanlar, işe giriş tarihinden itibaren bir yılını tamamladıklarında yıllık ücretli izin hakkına sahip olur. Bu hakkı ilgili yıl içinde kullanmasalar bile, izinleri yanmaz ve bir sonraki yıla devreder. Bu nedenle, işçinin çalışma süresi boyunca kullanmadığı veya işverenin kullandırmadığı izinler, işten ayrıldığında veya iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda ücret olarak talep edilebilir. İşveren, işçinin çıkışı sırasında kalan maaş ve kullanılmayan izin haklarını ödeyebileceği gibi, çalışan bu hakkını daha sonra yasal yollarla da talep edebilir.
Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Nasıl Ödenir?
İşten ayrılan, çıkarılan veya sözleşmesi feshedilen çalışan, bu tarihten itibaren izin ücreti talebinde bulunabilir. Ancak, bu hak beş yıl içinde zaman aşımına uğrar ve talep edilemez hale gelir. Bu nedenle, işçi, hak ettiği ancak kullanmadığı yıllık izin ücretlerini zaman aşımı süresi dolmadan önce, doğrudan yasal mercilere başvurarak talep etmelidir.
Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Hesaplama
İş sözleşmesi sona ermeden önce kullanılmamış izinlerin ücretini hesaplamak için öncelikle işçinin aylık brüt maaşını dikkate alarak günlük ücretini belirlemeniz gerekir. Bunun için aylık brüt maaşı 30’a böler ve çıkan sonucu, çalışanın hak ettiği izin gün sayısıyla çarparsınız. Örnek olarak, bir çalışanın aylık brüt ücreti 30.000 TL olursa
30.000 / 30 = 1.000 TL. Günlük brüt ücreti 1.000 TL olan bir çalışanın, işten ayrıldığı tarihe kadar 10 gün izin hakkı bulunduğunu varsayarsak:
1.000 × 10 = 10.000 TL brüt izin ücreti hesaplanır.
Bu tutardan belirli kesintiler yapılır. Bunlar, %14 SGK primi ve %1 işsizlik sigortası primi gibi işçi paylarıdır. Ayrıca, izin ücreti asgari ücretin üzerinde ise, işverenin bulunduğu vergi dilimine bağlı olarak gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri de uygulanır.
Çalışma süreleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için “Çalışma Süresi Hesaplama ve Çalışma Saatlerinin Azaltılması” başlıklı içeriği inceleyebilirsiniz.
